Grafen jako detektor pola magnetycznego w reaktorach termojądrowych

28 kwietnia 2022, 16:48

W projektach związanych z syntezą termojądrową konieczne jest wykorzystanie materiałów odpornych na wysokie temperatury i uszkodzenia radiacyjne. Obiecujące pod tym względem są materiały bazujące na węglu, zwłaszcza nanorurki węglowe i grafen. Naukowcy z Zakładu Badań Reaktorowych NCBJ brali udział w badaniach odporności detektorów grafenowych na wysokie strumienie neutronów.



Inżynierowie naprawili Voyagera 1

1 września 2022, 06:00

Inżynierowie z NASA naprawili sondę Voyager 1. Jak informowaliśmy w maju, sonda, znajdująca się w odległości ponad 23 miliardów kilometrów od Ziemi, zaczęła przysyłać nieprawidłowe dane. Były one wysyłane z systemu AACS, do którego od 45 lat należy kontrola nad prawidłową orientacją pojazdu. Jednym z jego zadań jest dopilnowanie, by antena Voyagera była skierowana dokładnie na Ziemię


Zmiana fazy ciemnej energii wyjaśnia problemy ze stałą Hubble'a?

3 lutego 2023, 12:43

Krótko po Wielkim Wybuchu, gdy wszechświat zaczął się rozszerzać, przypominał on gotującą się wodę. Bąble pojawiały się w różnych miejscach wszechświata. Stawały się coraz większe, zderzały się. Mieliśmy do czynienia ze złożonym układem zderzających się bąbli, które uwolniły energię i wyparowały, mówi Martin S. Sloth. Wraz z Florianem Niedermannem stworzył on hipotezę, która ma rozwiązywać problemy ze stałą Hubble'a.


Cytomegalowirus, neandertalczycy i presja selekcyjna wpłynęły na naszą reakcję na SARS-CoV-2

28 sierpnia 2023, 09:52

Podczas pandemii SARS-CoV-2 widzieliśmy olbrzymie spektrum manifestacji klinicznych zarażenia wirusem, od infekcji bezobjawowych po zgony. Naukowcy z Instytutu Pasteura, francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych we współpracy ze specjalistami z całego świata przyjrzeli się przyczynom różnic w reakcji układu odpornościowego na SARS-CoV-2 wśród różnych populacji. Wykazali, że utajona infekcja cytomegalowirusem oraz czynniki genetyczne miały swój udział w manifestacjach reakcji organizmu na koronawirusa.


Odkrycie z Uniwersytetu Jagiellońskiego pomoże w leczeniu zwłóknień narządów

18 marca 2024, 12:10

Odkrycie naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego daje nadzieję, że w przyszłości uda się leczyć postępujące zwłóknienia narządów wykorzystując w tym celu siły natury. Naukowcy z Krakowa zauważyli bowiem, że w pęcherzykach zewnątrzkomórkowych znajdują się biomolekuły mikro RNA wykazujące silne właściwości przeciwzwłóknieniowe


Rekordowo ciasny układ potrójny. Trzy gwiazdy zmieściłyby się wewnątrz orbity Merkurego

8 października 2024, 11:52

Dzięki pracy zawodowych astronomów, astronomów-amatorów oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji udało się odnaleźć niezwykły zaćmieniowy układ potrójny TIC 290061484. Odkryto go w danych z TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite). Układ złożony jest z dwóch gwiazd, które obiegają się w ciągu 1,8 doby, oraz trzeciej gwiazdy, obiegającej tę parę w ciągu 25 dni. To rekordowo ciasny układ potrójny. Dotychczasowym rekordzistą był ten odkryty w 1956 roku, gdzie dwie gwiazdy były obiegane przez trzecią w ciągu 33 dni.


Apple - gadżety, które zmieniają codzienność

23 czerwca 2025, 17:47

Apple od lat nie tylko kreuje trendy technologiczne, ale i skutecznie integruje nowoczesne rozwiązania z codziennym stylem życia. Produkty tej marki to dziś znacznie więcej niż elektronika - to akcesoria, które porządkują dzień, ułatwiają komunikację, wspierają zdrowie i stają się częścią osobistego stylu. Wśród najbardziej popularnych rozwiązań wyróżniają się słuchawki AirPods, zegarki Apple Watch oraz cały ekosystem, który pozwala użytkownikom sprawnie poruszać się między urządzeniami. Co stoi za ich fenomenem?


Grobowce, baseny i świątynia Herkulesa – najnowsze odkrycia z Rzymu

15 stycznia 2026, 15:58

Dwa monumentalne baseny, świątynie poświęcona prawdopodobnie Herkulesowi oraz dwa grobowce z epoki Republiki to najnowsze odkrycia archeologiczne w Rzymie. Zabytki zostały znalezione podczas prac archeologicznych prowadzonych wzdłuż Via di Pietralata. Dotychczas znaleziono tam ślady osadnictwa od V do I wieku p.n.e. oraz – mniej liczne – dowody na to, że obszar ten był zamieszkany też w II i III wieku po Chrystusie. Archeolodzy trafili też na dowody istnienia tam starożytnej drogi oraz cieku wodnego, który wpadał do pobliskiej rzeki Aniene. Odkrycie grobów wskazuje na charakter, jaki przed tysiącami lat miał ten obszar.


Cmentarzysko waleni sprzed milionów lat – niezwykłe odkrycie na dnie oceanu

11 czerwca 2026, 10:52

W marcu 2023 roku zespół naukowy – na którego czele stali Xiaotong Peng, Peng Zhou, Mengran Du z Chińskiej Akademii Nauk oraz Giovanni Bianucci z Uniwersytetu w Pizie – prowadził badania Strefy z pokładu statku R/V Tansuoyihao. Naukowcy wykorzystywali głębinowy pojazd załogowy Fendouzhe. Podczas jednego z pierwszych nurkowań, na głębokości 7002 metrów, uczeni natknęli się na coś nieoczekiwanego – skamieniałe kości waleni, częściowo przykryte osadami i pokryte czarnymi tlenkami żelaza i manganu. To był dopiero początek.


Pestycydy uszkadzają układ nerwowy

7 sierpnia 2006, 09:50

Wystawienie na działanie pestycydów powoduje zmiany w układzie nerwowym szczurów. Takie są wyniki wstępnych badań, które zaowocowały projektem realizowanym przez Centrum Badań Energetycznych i Środowiskowych (Energy & Environmental Research Center) Uniwersytetu Północnej Dakoty (UND). W jego ramach naukowcy chcą zidentyfikować niebezpieczeństwa związane z pestycydami, formy kontaktu i drogi zredukowania ryzyka chorób wywoływanych przez te związki chemiczne.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk